De brandstofprijzen zijn de afgelopen periode fors gestegen, mede als gevolg van de aanhoudende oorlog in het Midden-Oosten. Zowel diesel als benzine zijn merkbaar duurder geworden. Voor rijscholen, die voor hun dagelijkse werkzaamheden afhankelijk zijn van brandstof, betekent dit een directe aanslag op de bedrijfskosten. Bij Jongepier Opleidingen merken wij dat dit bij veel rijinstructeurs en rijschoolhouders vragen oproept. De meest gestelde vraag: mag ik mijn lestarieven verhogen, en zo ja, hoe pak ik dat juridisch correct aan?
In dit artikel geven wij vanuit onze kennis en ervaring in de rijschoolbranche een helder overzicht van de mogelijkheden en de grenzen die de wet stelt.
Wat speelt er in de branche?
De oorlog in het Midden-Oosten heeft wereldwijd effect op de energiemarkt. Rijscholen die rijden op diesel merken dit aan de pomp, maar ook rijscholen met benzineauto's of hybride voertuigen voelen de prijsstijging. Wij zien dat een groeiend aantal rijscholen al actie onderneemt om de gestegen kosten op te vangen. Sommige rijscholen hebben een variabele brandstoftoeslag ingevoerd: een dynamische opslag bovenop het lestarief, die meebeweegt met de actuele brandstofprijs.
In de praktijk gaat het om aanpassingen van doorgaans één tot drie euro per les. Rijschoolhouders geven aan hun leerlingen zoveel mogelijk te willen ontzien, maar benadrukken tegelijkertijd dat de bedrijfsvoering niet onbeperkt druk kan opvangen.
Wanneer mag je de prijs aanpassen?
Het uitgangspunt in de wet is helder: een gesloten overeenkomst is bindend. Zodra je met een leerling een prijs afspreekt, ligt die in principe vast. Prijswijzigingen zijn alleen mogelijk als dit vooraf schriftelijk is overeengekomen, of als de wet hiervoor een grondslag biedt.
De ruimte die je als rijschool hebt, hangt sterk af van het type lesovereenkomst dat je hebt gesloten. We maken onderscheid tussen twee vormen.
Situatie 1: de leerling heeft een lespakket gekocht
Een pakketovereenkomst wordt afgesloten voor een vast aantal lessen of een bepaalde periode. De prijs die daarbij is afgesproken, staat vast voor de volledige looptijd. Als rijschool mag je de prijs van een lopend pakket niet tussentijds verhogen vanwege gestegen brandstofkosten of andere economische schommelingen — ook niet als die stijging het directe gevolg is van een internationale crisis zoals de oorlog in het Midden-Oosten.
De enige wettelijke uitzondering is een verhoging van het officiële examengeld — dat wil zeggen wanneer de overheid dit bedrag aanpast. Alle andere kostenstijgingen, hoe begrijpelijk ook, mogen niet worden doorberekend aan de leerling met een lopend pakket.
- Geen tussentijdse prijsverhoging wegens brandstof of inflatie
- Uitzondering: officiële verhoging van het examengeld door de overheid
- Nieuwe pakketten mogen wél tegen een hoger tarief worden aangeboden
- Wil je toch aanpassen? Pas dit dan eerst aan in toekomstige overeenkomsten
Situatie 2: de leerling volgt losse lessen
Bij een gewone lesovereenkomst zonder pakket is er meer ruimte. Je mag als rijschool de prijs verhogen, maar je bent verplicht de leerling hier vooraf van op de hoogte te stellen. Na de kennisgeving heeft de leerling twee weken de tijd om de overeenkomst te beëindigen, als hij of zij de verhoging niet accepteert.
Zorg er altijd voor dat je de kennisgeving schriftelijk doet — per e-mail of brief — zodat je kunt aantonen op welk moment je de leerling hebt geïnformeerd. Dit beschermt jou als rijschool.
- Prijsverhoging is toegestaan
- Informeer de leerling schriftelijk en bewaar dit bewijs
- De leerling heeft 2 weken opzegrecht na ontvangst van de kennisgeving
- Voer de verhoging pas door nadat de 2 weken zijn verstreken
En als je de overeenkomst wilt beëindigen?
De leerling die wil stoppen
Een leerling kan een gewone lesovereenkomst opzeggen per de eerste dag van de volgende maand, met een opzegtermijn van één maand. Bij een pakket is dit veel beperkter: de leerling kan in beginsel alleen stoppen als de rijschool aantoonbaar tekortschiet in de uitvoering van de opleiding.
De rijschool die wil stoppen
Als rijschool heb je minder ruimte om op te zeggen dan de leerling. De wet beschermt de opdrachtgever — in dit geval de leerling — sterker. Of gestegen brandstofprijzen alleen voldoende reden zijn om een pakket stop te zetten, is juridisch onzeker. De kans is groot dat een rechter of geschilleninstantie dit als een normaal ondernemersrisico beschouwt, ook al is de oorzaak een externe crisis zoals een oorlog.
Er kan echter wél reden zijn om op te zeggen als er meerdere omstandigheden tegelijkertijd spelen:
- De leerling heeft een betalingsachterstand
- De leerling reageert herhaaldelijk niet op planningsverzoeken of communicatie
- Er is sprake van aantoonbaar wangedrag of andere ernstige omstandigheden
Hoe ga je er als rijschool slim mee om?
Naast de juridische kant is het ook verstandig om je bedrijfsvoering proactief in te richten, zodat je beter bestand bent tegen toekomstige kostenschommelingen. Vanuit Jongepier Opleidingen geven wij je de volgende handvatten mee:
Conclusie
De gestegen brandstofprijzen — een direct gevolg van de aanhoudende oorlog in het Midden-Oosten — zijn een reële uitdaging voor de gehele rijschoolbranche, voor zowel diesel- als benzinerijdende rijscholen. De wet biedt beperkte maar duidelijk omlijnde mogelijkheden om kosten door te berekenen. Bij een lespakket is dat in principe niet toegestaan. Bij losse lessen kan het wel, mits je de leerling correct informeert.
Gebruik de huidige situatie ook als aanleiding om je overeenkomsten en voorwaarden toekomstbestendig te maken. Kleine aanpassingen nu kunnen je straks veel gedoe besparen.
Heb je vragen of wil je meer weten?
Heb je vragen naar aanleiding van dit artikel, of wil je meer weten over onze opleidingen en begeleiding voor rijinstructeurs? Neem gerust contact op met Jongepier Opleidingen. Wij denken graag met je mee.
© Jongepier Opleidingen — Alle rechten voorbehouden. Niets uit dit artikel mag worden overgenomen zonder toestemming.